Czym są Kontrakty Terminowe – Zalety i Rodzaje Futures


Kontrakty terminowe to finansowe instrumenty pochodne objęte normalizacją giełdową. Co to oznacza, jakie są korzyści i zagrożenia dla traderów? Jak działa handel kontraktami terminowymi? Gdzie nimi handlować? Wyjaśniamy to i wiele więcej w naszym obszernym artykule o kontraktach terminowych. Kontrakt terminowe należy rozumieć jako klasyczną umowę między dwiema stronami. Po jednej stronie umowy jest kupujący, po drugiej sprzedający. Kupujący chce nabyć przedmiot kontraktu, na przykład ropę naftową, ale nie chce go posiadać teraz, tylko w przyszłości (angielski termin futures wskazuje przyszłość).

Co to są kontrakty terminowe?

Kontrakt terminowy to umowa kupna lub sprzedaży aktywów w przyszłości po ustalonej cenie. Tym aktywem może być soja, kawa, ropa, pojedyncze akcje, ETF-y, kryptowaluty i wiele innych. Zazwyczaj kontraktami terminowymi handluje się na giełdzie. Jedna ze stron kontraktu zobowiązuje się do zakupu określonej ilości papierów wartościowych lub towaru i przyjęcia dostawy w określonym terminie. Strona sprzedająca kontrakt zgadza się ją dostarczyć.

Rynek kontraktów terminowych może być wykorzystywany przez różnego rodzaju graczy finansowych, w tym inwestorów i spekulantów, a także firmy, które faktycznie chcą fizycznie odebrać towar lub go dostarczyć. Obejmuje szeroki zakres aktywów. Na przykład ropa naftowa jest surowcem, którym można handlować za pomocą kontraktów. Inwestorzy mogą też handlować kontraktami terminowymi na S&P 500 – to przykład inwestowania w kontrakty terminowe na akcje. Aby zdecydować czy kontrakty terminowe zasługują na miejsce w twoim portfelu inwestycyjnym, rozważ następujące kwestie:

Giełda, na której handluje się kontraktami terminowymi, decyduje o standaryzacji pod względem wielkości, jakości i zapadalności kontraktów. Zabezpiecza też obie strony i sprawia, że transakcja jest całkowicie przejrzysta i bezpieczna.

Kontrakty terminowe są oferowane inwestorom, którym zależy na bezpieczeństwie i zasadach. Jednocześnie mogą one służyć jako narzędzie hedgingu, czyli zabezpieczania innej pozycji. Należy pamiętać, że kontrakty terminowe opiewają na określoną ilość (możesz kupić tylko wielokrotność minimalnej ilości), cenę i datę zapadalności. Ponadto jest to tylko umowa spekulacyjna. Żaden broker nie umożliwi fizycznej dostawy przedmiotu kontraktu do ciebie. Zawsze rozlicza się tylko na podstawie ceny. Z pewnością spotkasz się też z terminem rolling futures. Oznacza on, że po jego wygaśnięciu kontrakt zostaje zamknięty i natychmiast otwiera się nowy.

Jeśli znasz angielski lub włączysz napisy, polecam poniższy filmik, który wyjaśnia, czym są kontrakty terminowe. Język jest łatwy do zrozumienia nawet dla początkujących, a materiał wideo pochodzi bezpośrednio z CME (Chicago Mercantile Exchange).

Którymi kontraktami terminowymi można handlować?

Czym można handlować za pomocą kontraktów terminowych -odpowiedź brzmi: wieloma rzeczami. Istnieje wiele rodzajów kontraktów terminowych, dlatego dzielimy je na kategorie ze względu na rodzaj aktywa bazowego.

Kontrakty terminowe na akcje

Do najbardziej znanych kontraktów terminowych możemy zaliczyć kontrakty na akcje. Aktywa bazowe to akcje lub indeks giełdowy. Do typowych przykładów należą indeksy giełdowe Dow Jones, Nasdaq 100 lub S&P 500.

Walutowe kontrakty terminowe

Mogłoby się wydawać, że pomimo rozległego rynku forex, kontrakty terminowe na waluty nie będą tak atrakcyjne, ale jest odwrotnie. Transakcje terminowe oferują coś innego, choć oczywiście opieramy się na tej samej cenie bazowego składnika aktywów. W przypadku walutowych kontraktów terminowych można spekulować kupnem lub sprzedażą, ale oferowane są tylko kursy walut w stosunku do dolara amerykańskiego. W kontraktach terminowych, a konkretnie na giełdzie CME, można znaleźć tylko główne pary walutowe, których nazwa zaczyna się od cyfry 6. Na przykład:

  • 6A = dolar australijski
  • 6B = funt brytyjski
  • 6E = Euro
  • 6S = frank szwajcarski

Kontrakty terminowe na surowce

W przypadku kontraktów terminowych na surowce, wśród których jest złoto, ropa naftowa, srebro, gaz ziemny i pszenica również używane są skróty. Skróty pochodzą od angielskich słów, takich jak olej opałowy (heating oil) – HO, ropa naftowa (crude oil) – CO i tak dalej.

Kontrakty terminowe na kryptowaluty

Nowym zjawiskiem w świecie kontraktów terminowych są kryptowaluty. Zaczęto je zaliczać do kategorii finansowych instrumentów pochodnych dopiero pod koniec 2017 roku (na giełdach CBOT i CME). Aktywem bazowym jest Bitcoin, a dokładniej indeks wyliczający jego cenę spot, który zazwyczaj można znaleźć pod nazwą bitcoin futures. Ze względu na standaryzację, handel kontraktami terminowymi na kryptowaluty jest dość kapitałochłonny, dlatego kontrakty terminowe na bitcoina polecamy tylko doświadczonym traderom.

Mimo że kryptowaluty są ci szczególnie bliskie, radzi się zaczynać od kontraktów terminowych na akcje, gdzie zmienność jest mniejsza. Bitcoin charakteryzuje się wysoką fluktuacją, a przez to jest potencjalnie ryzykowny.

Giełdy kontraktów terminowych

Na świecie istnieje kilka giełd kontraktów terminowych, a najbardziej znane z nich mają siedzibę w USA. Największą giełdą instrumentów pochodnych jest CME lub CBOT, obie z siedzibą w Chicago. W Europie warto wspomnieć o frankfurckiej giełdzie XETRA czy londyńskiej LIFFE.

Na początku giełdy kontraktów terminowych miały konkretny zakres tego czym się na nich handluje. Z czasem zakres ten rozszerzał się i na giełdzie handlowano już prawie wszystkim. Jednak wciąż jest wiele giełd, gdzie przestrzega się tych zasad. Na przykład NYMEX handluje energią, COMEX handluje metalami szlachetnymi. Lista najbardziej znanych i największych giełd znajduje się poniżej.

Tabela

Rynek kontraktów terminowych stosowany na rynku Forex

Handel na konkretnej giełdzie w danym miejscu wydaje się być ograniczający i pozbawiony elastycznych warunków. Jest to prawda, ale przynosi też wiele korzyści. Wielu uważa, że głębokość rynku jest jedną z najcenniejszych aspektów.

Jeśli handlujesz na rynku forex, to broker z pewnością daje możliwość przeglądania wolumenu rynków. Skąd czerpie te dane? Czy są to dane jego klientów? A może skądś je kupuje? Czy te dane są odzwierciedleniem całego foreksu? Trudno będzie znaleźć odpowiedź, ale rynek kontraktów terminowych ci jej udzieli na pewno. Dzięki standaryzacji wiedzą dokładnie, jaka jest wielkość transakcji.

Możesz wykorzystać te dane bezpośrednio z rynku kontraktów terminowych i zastosować je na rynku forex. Rynek kontraktów terminowych jest oparty na rynku spot (rzeczywistym), więc na rynku forex można wykorzystać wolumen z rynku kontraktów. W rzeczywistości jest to jedna ze strategii, którą stosuje wielu traderów detalicznych.

Ten paragraf i informacje powinny być traktowane przede wszystkim jako informacje uzupełniające. Mimo że kontraktami terminowymi handluje wiele osób, ten przypadek pokazuje, jak wyjątkowy jest rynek kontraktów i że może on zaoferować sporo możliwości.

Transakcje lewarowane

Kontrakty terminowe są produktem łączonym z dźwignią finansową (chociaż w czasach przed regulacją rynku forex mówiło się, że dźwignia finansowa prawie nie istnieje). W połączeniu z wysokim wolumenem aktywów bazowych sprawia to, że są one ryzykownym instrumentem pochodnym. Z drugiej strony, ryzyko jest wprost proporcjonalne do wielkości twojego konta, a zwłaszcza do twojego zarządzania pieniędzmi.

Handel z wykorzystaniem dźwigni pomaga zwielokrotnić wielkość ruchu na rynku. Jeśli rynek osiąga zyski, twój zysk jest zwielokrotniony, oczywiście działa to tak samo ze stratą. Z tego powodu warto dwa razy rozważyć dźwignię finansową, wliczyć ją do swojego ryzyka i wykorzystać z dużą ostrożnością. Dokładną wielkość dźwigni finansowej można znaleźć w każdym kontrakcie terminowym. Broker jest zobowiązany do publikacji tych informacji.

Wolumen obrotu kontraktami terminowymi

Jak już wspomniano, rynek kontraktów terminowych jest standaryzowany. Na przykład jeśli popatrzymy na Giełdę CME, możemy zobaczyć jak waluta jest oznaczana na rynku kontraktów terminowych, walutę główną i jej ilość. Dla lepszego wyobrażenia, wygląda to tak:

Nazwa GiełdySymbol
Chicago Board of TradeCBOT
Chicago Mercantile ExchangeCME
COMEX (NYME)COMEX
European ExchangeEUREX
Intercontinental ExchangeICE
Commodity ExchangeCOMEX
New York Mercantile ExchangeNYMEX
New York Stock Exchange LIFFENYSE LIFFE
Kansas City Board of TradeKC
London International Financial Futures ExchangeLIFFE
Sydney Futures ExchangeSFE
Singapore Exchange Ltd.SGX

Jeśli więc chcesz kupić jeden kontrakt terminowy na euro, ze względu na standaryzację nie możesz kupić mniejszej ilości na rynku terminowym niż 125 000 euro. Handel lewarowany pozwoli Ci zrealizować tę transakcję z depozytem początkowym wynoszącym około 3-12% ceny kontraktu.

Jeśli mówimy o 10%, to oznacza to kwotę 12 500 euro. To wciąż kwota, która w większości przypadków jest wyższa niż typowe polskie konta handlowe. Z tego powodu stworzono później mikro kontrakty terminowe. Otworzyły one rynek kontraktów terminowych dla małych traderów. Na przykład, broker LYNX umożliwia handel kontraktami terminowymi na amerykańskie indeksy już od 2,5 dolara za kontrakt. A to duża różnica w porównaniu z „dorosłym” rynkiem kontraktów terminowych.

Przykład transakcji lewarowanej

W powyższym fragmencie jest mowa o tym, że na zaliczkę potrzebujesz około 3-12% całkowitej wartości. Jest to nic innego jak dźwignia. 10% jest równe 1/0,1. Jeśli więc chcę handlować EUR (6E) o wartości 125 000 EUR, wpłacamy 12 500 EUR, ale kontrolujemy cały kontrakt. Jeśli więc cena zmieniła się o 0,2 EUR, oznacza to, że 0,2 × 125 000 = 25 000 EUR, czyli wartość portfela zmieniła się o 25 tyś EUR.

Jeśli będzie to zysk, to oczywiście jest to pozytywna wiadomość, ale jeśli będzie to strata (a dodatkowo zostaniesz poproszony o uzupełnienie depozytu, czyli pozostałych 12 500 euro), to dla wielu traderów może to być sytuacja ostateczna. W takim przypadku nie mówimy już o tradingu, ale o zakładach i hazardzie.

Ważne jest stosowanie zasad money managementu czyli zarządzanie wielkością pozycji w stosunku do wielkości konta i tylko tyle, na ile możesz sobie pozwolić. Musisz mieć wystarczająco duże konto handlowe albo możesz skorzystać z oferty mikro kontraktów terminowych lub innych finansowych instrumentów pochodnych – CFD.

Przykład transakcji kontraktami terminowymi

Najpierw trzeba znaleźć dostęp do rynku. Tak jak zawsze, korzystasz z usług pośrednika. Zakładasz u nich konto, zwykle online i zaczynasz handlować. Wybierając brokera kontraktów terminowych warto wiedzieć, czym będziesz handlować, ponieważ oferowane kontrakty mogą się różnić w zależności od brokera. Następnie wyszukujesz preferowane aktywa i wchodzisz w transakcję. Jak już wspomniano, standaryzacja to ilość, jakość i zapadalność. Kwota, jaką płacisz za transakcję futures, zależy od zastosowanej dźwigni finansowej, ale zawsze jest obliczana na podstawie standardowych wolumenów.

W handlu kontraktami terminowymi opłaca się znać warunki i zasady działania brokerów. Rolowanie przed osiągnięciem terminu zapadalności jest czymś typowym, ale możesz też zamknąć transakcję. Nie musisz się martwić o fizyczną dostawę, ale dla spokoju ducha powinieneś przeczytać regulamin brokera lub zapytać o pomoc (na czacie, e-mailem lub telefonicznie).

Kupno i sprzedaż kontraktów terminowych

Kontrakty terminowe oferują spekulacje na temat wzrostu i spadku cen. Jest to logiczne z punktu widzenia zasady działania kontraktu terminowego, ponieważ to od Ciebie zależy, czy zamkniesz go po cenie niższej czy wyższej niż aktualna cena spot. To rynek musi znaleźć kontrahenta. W handlu kontraktami terminowymi jest to ułatwione dzięki standaryzacji i jasno określonym (wielokrotnym) ilościom.

Gdzie handlować kontraktami terminowymi

Kontraktami terminowymi możesz handlować u wybranych brokerów. Z polskiej perspektywy interesujący wydaje się broker, taki jak Exante. Oprócz klasycznych kontraktów terminowych, takich jak Futures Down Jones, możesz również znaleźć Futures mini Down Jones, które stanowią interesujące rozwiązanie dla małych inwestorów detalicznych.

Oczywiście możesz też korzystać z usług innych takich jak Degiro, LYNX czy inni. Handlując kontraktami i szukając odpowiedniego brokera, trzeba się upewnić, że chodzi o kontrakty terminowe, a nie kontrakty CFD. CFD to inny rodzaj tradingu.

Historia rynku kontraktów terminowych

Na początku był rolnik i kupiec. Rolnik potrzebuje pieniędzy na pokrycie kosztów, musi posiadać lub wydzierżawić pole, odpowiednią liczbę pracowników i tak dalej. Nie ma żadnej gwarancji i nie wie, czy to wszystko się w końcu opłaci (w zależności od plonów). Z drugiej strony, zawsze był ktoś, kto chciał uzyskać te plony w przyszłości (być może miał z nimi powiązany swój własny biznes). W zamian za nie mógł zaoferować pieniądze lub nawet inny plon w określonej proporcji. Jeśli te dwie osoby się spotkały, nic nie stało na przeszkodzie, by zawarły kontrakt terminowy. Kontrakt miał określoną ilość, czas dostawy i cenę.

Pierwsze wzmianki o takich umowach można znaleźć w Chinach w 4000 r.p.n.e. Historycznie rzecz biorąc, istniejące kontrakty futures sięgają XVII wieku. Kontrakty terminowe opierają się na logicznych podstawach. Dopiero później na rynek wkroczyli spekulanci, którzy na przykład podpisują kontrakt na zakup pewnej ilości towaru po określonej cenie, a później sprzedają cały kontrakt z zyskiem lub stratą.

Nawet dziś kontrakty terminowe mają taką samą logikę i podstawy jak kiedyś, tylko dodano więcej przepisów, wzmocniono standaryzację, a główny cel – zabezpieczenie – został zastąpiony przez spekulację traderów. W przypadku spekulacji kontraktami terminowymi nie jest już nawet możliwa faktyczna fizyczna dostawa instrumentu bazowego.

Recent Content