Budżetowanie czyli przewodnik po planowaniu budżetu


Budżetowanie to podstawowy sposób na przejęcie kontroli nad finansami. Mówiąc wprost, budżet to sporządzony na piśmie plan w jaki sposób będziemy wydawali pieniądze. Możemy stworzyć budżet miesięczny lub roczny. Pozwala on na podejmowanie decyzji finansowych z wyprzedzeniem co ułatwia pokrycie wydatków w ciągu całego roku. Konsekwentne budżetowanie może pomóc nam uporządkować finanse i zacząć budować majątek.

Co to jest budżetowanie?

Budżetowanie to proces tworzenia planu wydawania pieniędzy. Plan wydatków nazywany jest budżetem. Tworzenie takiego scenariusza wydatków pozwala z wyprzedzeniem określić czy będziesz miał wystarczająco dużo pieniędzy, aby zrobić to, co musisz zrobić lub co chciałbyś zrobić.

Jeśli nie masz wystarczająco dużo pieniędzy, aby zrobić wszystko, co chciałbyś, możesz wykorzystać ten proces, aby ustalić priorytety wydatków i skoncentrować pieniądze na rzeczach, które są dla Ciebie najważniejsze.

Dlaczego budżet jest tak ważny?

Ponieważ budżetowanie pozwala na stworzenie planu wydatków dla Twoich pieniędzy. Zapewnia, że zawsze będziesz miał wystarczająco dużo pieniędzy na rzeczy, których potrzebujesz i rzeczy, które są dla Ciebie ważne. Śledzenie budżetu lub planu wydatków pozwoli Ci również na uniknięcie długów lub pomoże Ci znaleźć wyjście, jeśli obecnie jesteś zadłużony.

Budżet jest potężnym narzędziem ponieważ pozwala określić jak i gdzie chcesz wydać swoje pieniądze. Kiedy opanujesz budżetowanie zadbaj o to, aby każda złotówka została wykorzystana tak jak chcesz. Jeśli masz budżet możesz śledzić wydatki i określić czy są one zgodne z Twoimi priorytetami. Często, kiedy ludzie zaczynają planować budżet są zaskoczeni, jak wiele pieniędzy idzie na rzeczy, które nie są dla nich ważne. Na przykład jedzenie w restauracjach szybkiej obsługi lub płacenie za wygody. Budżetowanie pozwala na monitorowanie postępów w realizacji celów i upewnienie się, że trzymasz się swojego planu finansowego.

Co z prognozowaniem i planowaniem budżetu?

Kiedy już stworzysz swój pierwszy budżet i zaczniesz z niego korzystać to poczujesz, jak może on utrzymać Twoje finanse na właściwym kursie. Możliwe, że zechcesz zaplanować swój plan wydatków lub budżet na 6 miesięcy do roku z góry. W ten sposób możesz łatwo przewidzieć, w których miesiącach twoje finanse mogą być ograniczone, a w których będziesz miał dodatkowe pieniądze. Potem można szukać sposobów na wyrównanie finansowych wzlotów i upadków, aby wszystko przebiegało sprawniej i przyjemniej.

Rozszerzenie domowego budżetu na przyszłość pozwala również przewidzieć, ile pieniędzy będziesz w stanie zaoszczędzić na ważne rzeczy takie jak urlop, nowy samochód, pierwszy dom lub remont, ratunkowe konto oszczędnościowe lub emeryturę. Zastosowanie realistycznego budżetu do prognozowania wydatków na dany rok może naprawdę pomóc w długoterminowym planowaniu finansowym. Można wtedy przyjąć realne założenia dotyczące rocznych zarobków i kosztów oraz zaplanować długoterminowe cele, takie jak rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej, zakup nieruchomości inwestycyjnej lub rekreacyjnej albo przejście na emeryturę.

Jak przygotować swój budżet

Tworzenie budżetu jest prostym procesem. Pomocne jest posiadanie listy rachunków, które trzeba płacić co miesiąc, jak również oczekiwanych dochodów. Jeśli nie miałeś wcześniej zaplanowanego budżetu możesz zacząć od sprawdzenia swoich wydatków z ostatnich trzech miesięcy. Korzystając z wyciągów bankowych można je podzielić na kategorie. Jeśli posiadasz program do budżetowania możesz pobrać swoje zestawienia i zacząć je sortować za pomocą programu.

Zacznij od wyliczenia dochodów za dany miesiąc. Powinien on zawierać wszystkie wypłaty, które otrzymujesz, a także dochody z innych źródeł jak alimenty lub inwestycje. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą powinieneś dołączyć kwotę, którą co miesiąc wypłacasz sobie z tej firmy.

Wyszczególnij swoje wydatki zaczynając od najważniejszych aż do najmniej istotnych. Aby ułatwić sobie dokonanie cięć w budżecie w razie potrzeby wyszczególnij wydatki, które są najważniejsze i najmniej ważne. Najważniejsze powinny być rzeczy, które pokrywają podstawowe potrzeby. Musisz najpierw pokryć koszty mieszkania, wyżywienia, mediów (nie wliczając w to telewizji kablowej), transportu, spłaty zadłużenia i celów oszczędnościowych. Następnie wymienimy luksusowe rzeczy, które mogą obejmować ubrania, rozrywkę, jedzenie na mieście i członkostwo w siłowni.

Kiedy już będziesz miał listę wydatków i dochodów będziesz musiał porównać te dwie liczby. Koszty powinny być mniejsze lub równe twoim dochodom. Jeśli po zaplanowaniu budżetu posiadasz dodatkowe pieniądze, możesz dodać je do kategorii związanych z celami finansowymi, np. z wyjściem z zadłużenia lub budową funduszu kryzysowego. Jeśli masz więcej kosztów niż przychodów, będziesz musiał znaleźć sposób, aby zmniejszyć koszty. Zacznij od cięcia pieniędzy z kategorii w części dotyczącej luksusu. Możesz również wypracować sposoby na zwiększenie kwoty zarobków.

Będziesz musiał śledzić wydatki i zatrzymywać je po osiągnięciu limitu w każdej kategorii. To właśnie wtedy zaczynasz budżetować. Jeśli nie będziesz się trzymać kategorii, to nie będziesz się trzymać swojego budżetu. Jeśli w końcu wydasz więcej na jedną kategorię, niż planowałeś możesz przenieść pieniądze do tej kategorii, aby pokryć je z innej. Na przykład jeśli przeznaczyłeś 1000 zł na jedzenie w budżecie na jeden miesiąc, a w końcu wydałeś 1050 zł, możesz przenieść 50 zł z kategorii rozrywki. Aby tego dokonać będziesz musiał codziennie sprawdzać wydatki i zobaczyć ile Ci zostało.

Na koniec, powtórz to jeszcze raz. Po zakończeniu pierwszego miesiąca budżetowania łatwiej będzie zaplanować wydatki na następny. Pod koniec miesiąca sprawdź jak wydatkowałeś pieniądz i dokonaj korekt dla kategorii, w których wydałeś więcej niż planowałeś. Następnie zmniejsz kategorie, które dysponowały dodatkowymi środkami.

Przeczytaj: jak stworzyć budżet domowych wydatków krok po kroku.

Różne rodzaje budżetu

Istnieją różne strategie dotyczące budżetowania. Strategie te mają na celu ogólne ułatwienie sporządzania budżetu. Każdy człowiek jest inny i jedna strategia może funkcjonować lepiej niż druga. Zapoznanie się z różnymi strategiami pomoże Ci określić najlepszą strategię budżetowania dla danej sytuacji życiowej.

  • Budżet kopertowy: Budżet kopertowy to budżet, w którym przypisujesz pieniądze do każdej kategorii i rozliczasz gotówkę na kilka wydatków. Wyjmujesz gotówkę na każdy miesiąc i wkładasz ją do różnych kopert oznaczonych dla danej kategorii. Kiedy skończą ci się pieniądze w jednej kategorii, przestajesz wydawać. Jest to dobra strategia, jeśli nie jesteś wystarczająco dobry w śledzeniu wydatków. Większość ludzi płaci rachunki online poprzez swoje konto bankowe. Żeby to zadziałało nie możesz używać karty debetowej do kategorii, dla których posiadasz koperty.
  • Budżet 50/30/20: Budżet 50/30/20 pomoże Ci określić, ile powinieneś wydać na poszczególne kategorie. Może pomóc Ci skupić się na realizacji celów finansowych. Pięćdziesiąt procent Twojego dochodu po opodatkowaniu ma być wydane na Twoje podstawowe potrzeby. Należą do nich m.in. żywność (nie obejmuje posiłków poza domem), mieszkanie, koszty transportu i media. Trzydzieści procent twojego dochodu ma być wydane na twoje pragnienia. Obejmuje to wydatki na rozrywkę, jedzenie poza domem, członkostwo w siłowni lub klubie, telewizję kablową. Dwadzieścia procent powinno być przeznaczone na oszczędności i spłatę zadłużenia. Oszczędności mogą obejmować takie rzeczy jak kupno domu lub przejście na emeryturę.
  • Budżet zero złotówkowy: Budżet zero-złotówkowy obejmuje zaplanowanie sposobu, w jaki zamierzasz wydać swój dochód do ostatniego grosza. Ta teoria budżetowania pomoże Ci efektywnie planować i uzyskać kontrolę nad swoimi wydatkami. Ponieważ obejmuje ona planowanie w celu zaoszczędzenia pieniędzy można zacząć zyskiwać motywację. Dzięki temu ważne jest również, aby regularnie monitorować budżet.
  • Budżet 5-kategorii: Budżet 5-Kategorii tworzy pięć podstawowych kategorii i określa procent, który należy wydać na każdą z nich. Na mieszkanie możesz wydać do 35% swojego dochodu. Na transport powinieneś przeznaczyć nie więcej niż 15% dochodów. Na inne wydatki związane z życiem (takie jak zakupy spożywcze, usługi komunalne i wydatki na cele mieszkaniowe) możesz przeznaczyć do 25% wynagrodzenia. Na oszczędności należy przeznaczać co miesiąc 10%. Ostatnia kategoria to spłata długów i powinna ona stanowić 15% twojego dochodu.

Czy wiesz, że już teraz możesz…?

Inwestować
w Akcje
(pełna lista)


Inwestować w Waluty
(pełna lista)

Inwestować
w ETF-y
(pełna lista)

Kopiować
Innych
(pełna lista)

Ostrzeżenie o ryzyku: 75% rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze inwestując z tym dostawcą. Upewnij się, czy możesz sobie pozwolić na podjęcie wysokiego ryzyka utraty pieniędzy.


Sztuczki ułatwiające sporządzanie budżetu

Wiele osób wzdraga się przed ideą planowania budżetu. Śledzenie wydatków jest bardzo pracochłonne i może wydawać się restrykcyjne. Jeśli jedno z was lub oboje przewalicie jakąś kategorię w ciągu miesiąca, może to spowodować kłótnie w małżeństwie. Będziesz musiał znaleźć sposób na usprawnienie budżetowania. Pierwsze dwa lub trzy miesiące budżetowania są najtrudniejsze, ponieważ dostosowujesz kategorie i pracujesz nad ograniczeniem wydatków.

Znajdź oprogramowanie do budżetowania lub aplikację do tworzenia budżetów, która będzie się sprawdzać. Oprogramowanie online takie jak Money Management lub Mint zaimportuje dla Ciebie transakcje i ułatwi Ci przypisanie kategorii, dostosowanie kwot dla każdej z nich oraz śledzenie wydatków. Money Management posiada aplikację mobilną, która umożliwia dostęp do niej w podróży, dzięki czemu dokładnie wiesz gdzie jesteś i możesz wprowadzać transakcje, których dokonujesz.

Rozważ przejście na kategorie z wykorzystaniem gotówki w przypadku kategorii problemowych. Działa to dobrze w większości rzeczy o charakterze dyskrecjonalnym. Na przykład pieniądze na zabawę, obiady w pracy i kategorie odzieżowe lub rozrywkowe. Może być również użyta na artykuły spożywcze i inne wydatki.

Poświęć czas na codzienne sprawdzanie budżetu. Jeśli to robisz, sprawdzenie wydatków powinno zająć Ci tylko około pięciu minut rano lub wieczorem i pozwoli zorientować się ile zostało Ci na dany miesiąc. Może to uchronić Cię przed popełnieniem błędu lub przekroczeniem limitu.

Pracuj nad znalezieniem sposobów na zaoszczędzenie na swoich kategoriach budżetowych. Im więcej pieniędzy możesz zaoszczędzić na codziennych wydatkach, tym łatwiej będzie Ci trzymać się ram. Możesz stosować strategie, które pozwolą Ci zaoszczędzić na artykułach spożywczych, narzędziach, a nawet na ubezpieczeniu. Rozglądanie się za najlepszymi ofertami może sprawić, że budżet będzie mniej stresujący.

Spraw, aby budżetowanie było tak automatyczne, jak to tylko możliwe

Jednym ze sposobów jest zaplanowanie płatności, które wychodzą automatycznie w dniu wypłaty. Inną możliwością jest automatyczne przekazywanie pieniędzy na oszczędności. Pozwalając oprogramowaniu do budżetowania na wykonanie dużej ilości pracy w zakresie kategoryzacji i rejestrowania transakcji może również pomóc.

Nie przestawaj uczyć się o tworzeniu budżetów. Istnieją kursy online, które mogą pokazać Ci więcej na temat efektywnego budżetowania. Istnieją również poradniki na temat strategii oszczędzania pieniędzy, które mogą sprawić, że trzymanie się budżetu będzie łatwiejsze.

Pliki z arkuszami budżetów do pobrania

Poniżej możesz pobrać pliki excel z różnymi rodzajami budżetów.

NazwaPobierz plik XLS
1. Budżet rodzinnykliknij
2. Prosty budżet miesięcznykliknij
3. Budżet wydatkówkliknij
4. Kalkulator budżetukliknij
5. Budżet Weselakliknij
6. Budżet Ślubnykliknij
7. Miesięczny budżet domowykliknij
8. Budżet na świąteczne zakupykliknij
9. Arkusz osobistego budżetu miesięcznegokliknij
10. Budżet Studenckikliknij
11. Prosty budżet wydatkówkliknij
12. Budżet Osobistykliknij
13. Rodzinny budżet miesięcznykliknij

15 Wskazówek dotyczących budżetowania w codziennym życiu

Gotowy zacząć? Oto 15 najlepszych wskazówek budżetowych!

01. Budżet na zero przed rozpoczęciem miesiąca

Oznacza to, że zanim zacznie się miesiąc robisz plan i nadajesz nazwę każdej złotówce. Nazywa się to budżetem zero złotówkowym. Nie oznacza to, że masz zero złotych na koncie bankowym. Oznacza to po prostu, że twój zarobek pomniejszony o wszystkie wydatki (wydatki) jest równy zeru.

02. Wykonajmy budżet razem

Jeśli jesteście małżeństwem, usiądźcie raz w miesiącu i zróbcie rodzinny wieczór budżetowy. Niech to będzie przyjemne. Weź kilka swoich ulubionych przekąsek i włącz dobrą playlistę, która pomoże Ci się skupić.

Musisz znaleźć się po tej samej stronie, więc ustalcie razem cele i pomyślcie o tym, jak będzie wyglądać przyszłość. Pamiętaj: Jeśli wy dwoje jesteście jednością, wasze konta bankowe też powinny być jednością! To już nie są twoje pieniądze ani moje – to są nasze pieniądze.

A jeśli jesteś singlem znajdź kogoś, kto może być Twoim wsparciem i pomoże Ci trzymać się celu.

03. Każdy miesiąc jest inny

W niektórych miesiącach będziesz musiał przeznaczyć budżet na takie rzeczy jak artykuły szkolne lub rutynowy serwis samochodu. W innych miesiącach będziesz oszczędzać na takie rzeczy jak wakacje, urodziny i święta. Niezależnie od okazji przygotuj się na te wydatki w budżecie. Nie pozwól, aby te nadzwyczajne okazje Cię zaskoczyły. Wskazówka: Boże Narodzenie wypada w tym roku w Grudniu!

Upewnij się, że dostosowujesz swój budżet do zmian w każdym miesiącu. Zróbcie fundusz oszczędnościowy, na który możecie wpłacać pieniądze przez cały rok. Bez planu będziesz zestresowany. Zabiera to całą frajdę z dawania i świętowania. Nikt tego nie chce.

04. Zacznijmy od najważniejszych kategorii

Oszczędzanie jest na szczycie listy. Następnie pojawiają się nasze cztery ściany – jedzenie, mieszkanie, rachunki, podstawowa odzież i środki transportu. Kiedy Twoje podstawowe potrzeby zostaną już zaspokojone, możesz uzupełnić resztę kategorii.

05. Spłaćmy zadłużenie

Jeśli masz kredyt, jego spłata musi być najwyższym priorytetem. Wykorzystaj metodę kuli śniegowej, aby pozbyć się długu tak szybko jak to możliwe. Atakuj go. Przestań pozwalać, by kredyt okradał cię z tego, co pomaga ci wygrywać z pieniędzmi – z twoimi dochodami.

Przestań pozwalać, by długi okradły cię z tego, co pomaga ci wygrać z pieniędzmi – z twoimi dochodami.

06. Nie bójmy się ciąć budżet

Przygotuj się! Może nadszedł czas na kilka cięć budżetowych w twoim życiu. Jeśli wszystko jest teraz napięte możesz szybko zaoszczędzić pieniądze rezygnując z kablówki, jadając mniej na mieście i robiąc zakupy w dyskontowych sklepach odzieżowych i spożywczych. Pamiętaj, że Twoje cięcia są tylko tymczasowe. Zawsze możesz dokonać zmian później.

07. Zróbmy harmonogram (i trzymajmy się go)

Podczas gdy sprawiasz, że budżet jest częścią Twojej rutyny życiowej, dlaczego by nie wybrać konkretnych dat dla pozostałych wydatków? Ustaw automatyczne przelewy z konta, aby płacić rachunki i kupować artykuły spożywcze w ustalonym dniu każdego tygodnia lub dwa razy w miesiącu. Kiedy wiesz czego się spodziewać i kiedy się tego spodziewać niwelujesz dużo stresu i potencjalnych pułapek.

08. Śledźmy swoje postępy

Ważne jest, aby od czasu do czasu sprawdzać swoje postępy. Jeśli jesteście małżeństwem, śledźcie wspólnie wydatki i zakupy, abyście oboje mieli na uwadze swoje cele. Spójrzcie na swoje wcześniejsze budżety, aby zobaczyć, jak daleko się posunęliście. I nie zapomnijcie świętować małych zwycięstw. (Pro wskazówka: Jedną z kluczowych kategorii, na którą należy zwracać uwagę, jest budżet spożywczy. Założę się, że wydajecie znacznie mniej na artykuły spożywcze na budżet).

09. Stwórzmy bufor w swoim budżecie

Odłóż niewielką sumę pieniędzy na nieoczekiwane wydatki w trakcie całego miesiąca. Oznacz to jako „inną” kategorię w budżecie. W ten sposób gdy coś się pojawi, możesz to sfinansować bez zabierania pieniędzy, które już umieściłeś gdzieś indziej. Śledź wydatki, które często pojawiają się w tej kategorii. Ostatecznie, możesz nawet wpisać je na stałe w wykazie.

10. Odłóżmy karty kredytowe na bok

Jeśli naprawdę chcesz trzymać się budżetu i wydostać się z długów musisz porzucić karty kredytowe na dobre. Przestań ich używać. Przetnij je, rozdrobnij, a nawet zrób z nich puzzle. Bez względu na wszystko, zabierz je ze swojego życia.

Brak zadłużenia na kartach kredytowych oznaczać będzie brak minimalnych płatności do doliczenia w budżecie, zero kłopotów z opłatami lub wysokimi stopami procentowymi, a także znacznie mniej stresu i zmartwień. Korzystaj z karty debetowej (a nawet z gotówki) i porzuć karty kredytowe. Wiecie co jest takiego świetnego w karcie debetowej? Pieniądze pochodzą prosto z twojego konta bankowego. Nie ma pośrednika, który pobiera od ciebie 15% odsetek w skali roku.

11. Używajmy gotówki dla niektórych kategorii

Jeśli ciągle wydajesz zbyt dużo na zakupy lub na zabawę, wypłać gotówkę na te kategorie i wykorzystaj system kopertowy. Idź do bankomatu i pobierz gotówkę, którą przewidziałeś w budżecie dla danej kategorii. Kiedy się skończy, przestań wydawać. To doskonały sposób.

12. Wypróbujmy oprogramowanie do budżetowania

Jeśli długopis i papier (lub arkusz kalkulacyjny) nie są Twoimi ulubionymi narzędziami, czas wkroczyć w XXI wiek i skorzystać z oprogramowania do budżetowania. Przykładem może być Money Manager. Dzięki temu możesz skupić się na planowaniu budżetu i śledzić swoje wydatki z poziomu smartfonu. Dodatkowo, możesz zsynchronizować swój budżet ze współmałżonkiem. To świetny sposób na utrzymanie płynnej komunikacji.

13. Bądźmy szczęśliwy i przestańmy się porównywać

Masz o wiele więcej, niż Ci się wydaje. Nie porównuj swojej sytuacji z sytuacją innych osób. Porównywanie siebie do innych nie tylko pozbawi cię radości, ale i pieniędzy. Idź do przodu i rób to, co jest dobre dla twojej rodziny.

14. Wyznaczajmy sobie cele

Niezależnie od tego czy spłacasz kredyt studencki, tworzysz swój fundusz ratunkowy, czy spłacasz kredyt hipoteczny musisz się skupić na tym, dlaczego to robisz. Z jakiego powodu się poświęcasz?

15. Dajmy sobie czas

Zwykle potrzeba od trzech do czterech miesięcy, żeby poradzić sobie z tym całym budżetem. Nie będzie idealny za pierwszym razem, ani za drugim. Ale dasz sobie radę.

Wskazówka dotycząca budżetowania dla zmiennych dochodów

Możemy także budżetować mając nieregularne dochody. Dobrą zasadą jest budżetowanie w oparciu o to, jak wygląda wasz nisko dochodowy miesiąc. To będzie wasz dochód budżetowy.

Wszystko co musisz zrobić, to sporządzić listę wszystkich rzeczy, które włożyłbyś do normalnego budżetu (oszczędności, dom, życie, itp.). Następnie zadaj sobie pytanie: Gdybym miał strasznie zły miesiąc i nie miał wystarczająco dużo pieniędzy i mógł zrobić tylko jedną rzecz na tej liście – co by to było? Umieść „1” obok tej pozycji. Następnie wymień swój drugi priorytet i przejdź przez swój budżet w ten sposób, zaznaczając pozycje według ważności. Upewnij się, że najpierw zajmiesz się niezbędnymi rzeczami. W ten sposób, kiedy dostaniesz wypłatę, będziesz dokładnie wiedział, na co idą twoje pieniądze.

Ciekawy materiał o budżecie

Oto bardzo fajny materiał o budżecie, który na prawdę warto obejrzeć.

Przeczytaj także:

Recent Content